Ben jij verslaafd aan ‘doen’? (Waarom stilzitten voelt als straf)

Het is zondagmiddag. Je hebt alles afgevinkt. De was is gedaan, de mails zijn weg, de kinderen spelen. Je gaat op de bank zitten met een kop thee. Dit is het moment. Tijd voor jezelf.

Maar na drie minuten begint het. Het gewiebel met je been. Het onbestemde gevoel in je buik. Je hand grijpt automatisch naar je telefoon. Of je staat toch weer op om dat ene kastje op te ruimen. Je kunt gewoon niet stilzitten.

Herkenbaar? Dan ben jij waarschijnlijk – net als veel high-performers – verslaafd aan doen. En dat is geen karaktertrek, dat is een vluchtmechanisme.

Waarom ‘nuttig zijn’ een drug is

In onze maatschappij worden we beloond voor actie. Hard werken = goed. Niets doen = lui. Elke keer dat je een taak afvinkt, krijg je een shotje dopamine in je hersenen. Het voelt lekker. Het geeft je het gevoel dat je bestaat, dat je ertoe doet.

Maar als je stopt met doen… stopt de dopamine. En wat blijft er dan over? Stilte. En voor iemand met onverwerkte spanning of onrust in zijn systeem, is stilte oorverdovend.

Stilte is de vijand (voor je hoofd)

Waarom word je zo onrustig als je niets doet? Omdat je in de actiemodus (vluchtgedrag) wegrent voor wat er vanbinnen speelt. Zolang je rent, voel je de pijn, het verdriet of de leegte niet. De ruis van het ‘druk zijn’ overstemt alles.

Zodra je gaat stilzitten (zijn), valt de ruis weg. En dan dient zich aan wat je al die tijd hebt weggeduwd. Je zenuwstelsel slaat alarm: “Nee! Gevaar! Niet voelen! Ga iets doen! Ga scrollen! Ga werken!” Je onrust is dus eigenlijk een beschermingsmechanisme. Het houdt de deksel op de put.

Van Human Doing naar Human Being

De vraag is: ben jij een Human Being of een Human Doing? Kun jij nog gewoon zijn, zonder dat het een doel heeft? Zonder dat het ‘nuttig’ is?

Tijdens de Release & Rise dagen gaan we afkicken van die actie-verslaving. Dat is in het begin doodeng. Je handen jeuken, je hoofd schreeuwt om afleiding. Maar doordat we de onderliggende spanning (die je probeert te ontvluchten) fysiek ontladen via BRTT en ademwerk, verdwijnt de noodzaak om te rennen.

Als de ‘beerput’ leeg is, hoef je er niet meer voor weg te rennen. Dan wordt stilte ineens geen straf meer, maar een verademing. Dan kun je op die bank zitten, naar buiten staren en denken: “Hè, wat fijn. Ik hoef even helemaal niks.”

Het is geen luiheid, het is heling

Stoppen met doen is het hardste werken dat er is voor mensen zoals jij. Het vraagt moed om de leegte aan te kijken en te ontdekken dat je ook waardevol bent als je niet presteert.

Je hoeft je bestaansrecht niet te verdienen met to-do lijstjes. Je bent er al. Durf je dat te gaan voelen?

👉 [Ik wil leren ‘zijn’ in plaats van ‘doen’ – Help me vertragen]

FAQ: Onrust & Niets Doen

1. Ik heb geprobeerd te mediteren, maar ik word daar gek van. Is dit anders? Ja. Mediteren (“ga zitten en wees stil”) is voor mensen met veel onrust in hun lijf vaak een marteling. Je dwingt een systeem dat op ‘AAN’ staat om stil te zijn. Dat is vechten. Bij ons gaan we eerst ontladen (actief ademen, trillen, bewegen). We halen de druk van de ketel. Pas daarna ontstaat de rust vanzelf. Je hoeft de rust niet te maken, hij dient zich aan als de onrust weg is.

2. Word ik dan zo’n passief type dat niks meer uit zijn handen krijgt? Absoluut niet. Je verliest je ambitie niet, je verliest je dwangmatigheid. Je gaat dingen doen omdat je er zin in hebt of omdat het nodig is, niet meer omdat je wegrent voor jezelf. Je wordt juist effectiever, omdat je stopt met energielekken aan nutteloze ‘busy-work’. Je gaat van hard werken naar hart werken.

3. Mag ik mijn telefoon houden tijdens de retreat? We vragen je om een digital detox te doen. Je telefoon is namelijk je grootste ‘verdovingsmiddel’. Elke keer scrollen is een vlucht uit het Nu. Door die prikkel weg te nemen, kom je veel sneller bij de kern. In het begin is dat onwennig (afkickverschijnselen!), na twee dagen ervaar je een enorme vrijheid.

4. Wat als ik me ga vervelen? Verveling is een prachtig iets. In onze maatschappij kennen we dat bijna niet meer. Maar juist in de verveling ontstaat creativiteit en nieuwe inzichten. Op Gitela Grange nodigen we de verveling uit. Laat het maar saai zijn. Kijk maar wat er dan naar boven komt borrelen. Vaak zijn dat de mooiste antwoorden.